Nazwa, szambo ekologiczne, insynuuje, że jest to przyrząd kompletnie bezpieczny dla środowiska naturalnego. Tak właściwie natomiast, ocena prawdziwości owego sformułowania, nie jest w żadnym razie prosta. Problem pojawia się już na początku, podczas gdy będziemy potrzebowali zidentyfikować urządzenie. Oglądając różne oferty, pod określeniem – szambo ekologiczne – możemy napotkać zwyczajny szczelny zasobnik, jak również instalowane przy domu oczyszczalnie zanieczyszczeń. Mechanizm i rezultat ich funkcjonowania są tak odmienne, że z trudem rozważać je w identycznych kategoriach.

Szambo ekologiczne, w wypadku nieprzepuszczalnych pojemników, to urządzenie, które wypełnia wszelkie, wskazane w adekwatnych przepisach, standardy powiązane z ochroną przyrody. W głównej mierze dotyczą one szczelności. Trzeba jednakowoż pamiętać, iż błędy przy montażu mogą być przyczyną kolejnych  przecieków zanieczyszczeń do gleby. Dodatkowo trzeba też pamiętać o częstym osuszaniu zbiornika, aby nie uległ on przepełnieniu. Na nieszczęście, przez wzgląd na wysokie ceny usługi wozu asenizacyjnego, (w przypadku szczelnego zbiornika tego typu usługi mogą być potrzebne czasem nawet parę razy na przestrzeni miesiąca) niektórzy usiłują rozstrzygnąć niniejszy problem na własną rękę. Często użytkownicy umyślnie nawiercają dziury w pojemniku, aby w ten sposób okroić wydatki. Inną ideą jest zrzut zebranych zanieczyszczeń do ościennego stawu. Oba te rozstrzygnięcia bez wątpienia nie są przyjazne dla środowiska naturalnego. Dodatkowo, są także nieracjonalne. W zanieczyszczeniach znajduje się niemało elementów, które są niebezpieczne dla środowiska naturalnego, jak i dla zdrowia ludzkiego.

Natomiast szambo ekologiczne w kształcie przydomowej oczyszczalni ścieków wyróżnia się niższymi kosztami utrzymania. Zatem gotowość, do scharakteryzowanych wyżej działań, jest niewielka. Prócz tego sam mechanizm działania jest już ekologiczny. Przy zastosowaniu innowacyjnych rozwiązań, w nieczystościach są eliminowane szkodliwe pierwiastki. W taki sposób wyklarowanych nieczystości nie ma konieczności wcale wywozić, lecz można bezproblemowo odprowadzić do środowiska, ewentualnie raz jeszcze spożytkować, chociażby do natryskiwania roślinek w ogrodzie. Mając na uwadze efekt działania, ciężko jednak używać zwrotu – szambo ekologiczne w celu scharakteryzowania oczyszczalni. Hermetyczny zbiornik zbytnio łączy się z składowaniem nieczystości.

Szambo ekologiczne jest bodajże najmniej skomplikowaną metodą uporania się z kłopotem zanieczyszczeń. W ofercie można wyszukać sporo modeli szamb. Odróżniają się one między sobą: opłatami, surowcem, z jakiego są wyprodukowane, jak i wydajnością. Bez wątpienia hermetyczne zbiorniki posiadają swe złe strony. Przede wszystkim tylko umożliwiają składowanie ścieków. Kiedy zasobnik napełni się, zanieczyszczenia są transportowane, przez pojazd asenizacyjny, do punktów zbiorczych. Biorąc pod uwagę ile razy w roku nasz zasobnik musi być wysuszony, jest to kosztowna usługa. Oprócz tego mamy jeszcze kłopot nieprzyjemnych zapachów, które nie zawsze są eliminowane i nieraz przenikają poza urządzenie. Gdy jednakże, pomimo wszystko, zaplanujemy budowę tego typu urządzenia, to względnie najbardziej efektywne jest szambo ekologiczne.

Pod zwrotem szambo ekologiczne występują zasobniki, które spełniają wszystkie regulacje wiążące się z ochroną natury oraz otrzymały adekwatne zaświadczenia. W głównej mierze charakteryzują się szczelnością. W tym obrębie wyższość mają pojemniki skonstruowane z plastyku. W wypadku zbiorników betonowych znacznie częściej możemy spotkać dziury, przez które nieczystości trafiają do gleby. W żadnym wypadku jednakże nie powinniśmy być kompletnie przekonani, że zakupione szambo ekologiczne jest w istocie nieszkodliwe dla przyrody. Nie za każdym razem jest to sprawa konstrukcji pojemnika. Czasem kłopotem jest nieodpowiedni montaż albo niewłaściwe eksploatowanie. Na skutek sporych cen wywozu ścieków, niektórzy eksploatatorzy planują rozstrzygnąć ten problem na własną rękę. Niestety, w większości wypadków łączy się to ze zrzuceniem ścieków do ościennego zbiornika wodnego. Nie jest to w ogóle przyjazne dla środowiska, ani też roztropne. Nieczystości zawierają dużo drobnoustrojów chorobotwórczych i kontakt z nimi może doprowadzić do groźnych infekcji. Szambo ekologiczne charakteryzuje się również wyższą ceną aniżeli zwykłe szambo.

Szambo ekologiczne posiada przynajmniej parę odpowiedników. Przede wszystkim są to oczyszczalnie przydomowe. Wprawdzie, zanieczyszczenia są także wyprowadzane do układu kanalizacji miejskiej, ale hermetyczne zbiorniki zwykle są używane na terytoriach, na których instalacja odpowiedniego przykanaliku do kanalizacji jest niemożliwa. Trudno w takim wypadku mówić o rywalizacji. W takich okolicznościach przeważnie zostaje wybór między szambem, oraz oczyszczalnią. Oba przyrządy mają całkowicie odmienną charakterystykę.

W szczególności inny jest efekt funkcjonowania. Szambo ekologiczne jest zaledwie pojemnikiem, więc może wyłącznie gromadzić zanieczyszczenia. Powinno być także często osuszane. Tymczasem instalowana przy domu oczyszczalnia jest urządzeniem o przekrojowym funkcjonowaniu. Jej kluczowym zadaniem jest usunięcie niebezpiecznych składników, które w sporych ilościach znajdują się w ściekach. Elementy, które nie zostaną rozpuszczone, opadną na dno. Jest to jednak tak niewielka ilość, że zbiornik może być osuszany tylko raz na parę miesięcy. Jest to szczególnie ważne, gdy uwzględnimy cenę eksploatacji sprzętu. Usługa taboru asenizacyjnego łączy się z określonymi kwotami gotówki. Zależnie od pojemności, szambo ekologiczne powinno być opróżniane nieraz 2-3 razy na przestrzeni 30 dni. W przeliczeniu rocznym, różnice w opłatach pomiędzy oczyszczalnią i szambem, są istotnie spore.

Kwestią, na jaką spora ilość klientów zwraca uwagę, jest naturalnie cena. W tym zakresie szambo ekologiczne uchodzi za bardziej korzystny zakup. Niemniej jednak nie możemy zapominać o dalszych kosztach użytkowania. Jak dowiedziono w poprzednim akapicie, w tym względzie, koszt montowanej przy domu oczyszczalni jest niewielki w porównaniu z szczelnym zbiornikiem. Przynajmniej, gdy rozpatrujemy przeciętne, codzienne stosowanie. Tak naprawdę szambo ekologiczne jest doskonałym rozstrzygnięciem tylko na krótki okres lub dla placówek, które produkują małe ilości nieczystości.

Instalacja szamba jest możliwa wyłącznie na posesjach, gdzie nie dochodzi układ kanalizacji komunalnej. Ponadto istnieją inne jeszcze bariery. Nieprzepuszczalne zbiorniki nie powinny być stosowane na obszarach, które podlegają wyjątkowej protekcji z powodów środowiskowych. Montowanie szamba jest także niemożliwe, kiedy określona posesja jest narażona na podtopienia oraz zalanie wodami opadowymi. W pozostałych wypadkach wykonalne jest wykorzystanie szamba w celu wyprowadzenia zanieczyszczeń z domu. Pomysł instalacji szamba musi być zaznaczony na szkicach zabudowania wskazanej posiadłości, które zostaną potem załączone do wniosku o zezwolenie na budowę. Jeżeli zaś planujemy instalację hermetycznego zbiornika przy już zbudowanym domu, to musimy fakt ten zgłosić w Starostwie.

Szambo ekologiczne posiada kształt nieprzepuszczalnego zbiornika. Toteż, może być zamontowane na, tak naprawdę, dowolnym gatunku gruntu. Problem może tylko uwidocznić się w przypadku pojemnika plastykowego na terytoriach o znacznym stanie wód gruntowych. Jest on relatywnie lekki, więc po jego opróżnieniu, może zostać wyrzucony ku górze na skutek działania wyporu hydrostatycznego. W takiej sytuacji lepszym rozstrzygnięciem jest zbiornik betonowy.

Szambo ekologiczne powinno być umieszczone w obszarze, gdzie jego użytkowanie będzie stosunkowo wygodne. Poza tym istnieją również określone ograniczenia ustawowe dotyczące lokalizacji pojemnika. Zgodnie z regulacjami, szambo ekologiczne, winno być odsunięte:
    minimum o 5 metrów od domu mieszkalnego,
    co najmniej o 15 metrów wobec źródła z wodą nadającą się do picia,
    przynajmniej o 7,5 metra względem obrzeża działki (po spełnieniu stosownych wymagań, wielkość ta może zostać zminimalizowana do 5 ewentualnie 2 metrów na terenie zabudowy jednorodzinnej – ważne jest zdobycie zgody urzędu gminy).